شامل ترین آیه در باره کلمه امامت (یس 12)

بسم الله الرحمن الرحیم و صل الله علی سیدنا محمد و آل الطاهرین

معنای امامت چیست ؟

ما در قرآن پیرامون امامت، 12 آیه داریم. اولین آیه، در سوره بقره آیه 124 است و آخرین آیه در سوره احقاف آیه 12 است.

می آییم سراغ اولین آیه.خداوند می فرماید که: و اذابتلی ابراهیم ربه بکلمات فأتمهن قال انی جاعلک للناس اماما. ما ابراهیم(ع) را به کلمات مبتلا کردیم و کلمات را به صورت تام برای او قرار دادیم و سپس او را امام بر مردم قرار دادیم. خوب امامت ابراهیم به چه معناست؟ آیا امامت یعنی پیشوایی، یعنی رهبری؟ امامت یعنی سرپرستی، یعنی سرایداری؟ یا اینکه معنای دیگری دارد؟ به چه معنا است؟

اگر بگوییم ایشان پیشوای مردم بود، رهبر مردم بود، خب این مربوط می شود به قوم زمان ایشان ولی به این آیه که نگاه می کنیم می فرمایند که انی جاعلک للناس اماما. خداوند متعال نفرموده است: للمتقین اماما. ابراهیم ما تو را امام بر مردم قرار دادیم. در میان مردم هم افراد خوب وجود داردهم افراد بد. هم مؤمن در میانشان هست و هم کافر. ایشان رهبر کدام دسته بودند؟ رهبر همةآنها بودند؟ ولی خداوند در قرآن می فرماید که ائمه کفر، رهبر کفار هستند، و ائمه ایمان رهبر مؤمنین هستند. پس چگونه ما برای این واژه معنای رهبری را قائل باشیم؟

در یک جامعه همه گونه آدم وجود دارد. خیلی ها در آن زمان بودند که اصلا رهبری ایشان را قبول نداشتند. و اگر بگوییم ایشان بر کل انسان ها و در تمام دوره ها امامت داردـ که ما قائل به این موضوع هستیم ـ این امامت به چه معنا است. آیا به معنای رهبری تمام انسان ها است؟ اگر بگوئیم بله، خب، یکی از انسان ها شمر. شمر چه زمانی حاضر می شود که زیر بار رهبری چون ابراهیم(ع) برود و ابراهیم(ع) چه زمانی رهبر فردی چون شمر بوده. ایشان اظهار برائت می کند از شمر و از افعال شمر، ایشان هیچ وقت رهبری شخصی چون شمر را بر عهده نمی گیرد. پس در اینجا معنای رهبری چه می شود؟ پس امامت چیست؟

 به یک آیه رسیدیم و آن را شامل تر از تمام آیات دیگر یافتم. شامل تر از 11 آیه دیگر در مورد امامت یافتم. آن کدام آیه است؟

«و کُلَ شَیءٍ اَحصیناهُ فی امامٍ مبین». در سورة یس آیة12. «اِنا نحن نُحیِ الموتی و نکتب ما قدموا و آثارهم و کل شیءٍ احصیناه فی امام مبین». ما همه چیز را در امام مبین جمع کردیم. سراغ تفاسیر رفتیم. اولین تفسیری که مراجعه کردیم تفسیر المیزان بود.

ایشان مطالب برخی تفاسیر گذشته که امام مبین را همان نامه اعمال خوانده بودند رد می کنند و می گویند منظور از امام مبین همان لوح محفوظ است. عبارت ایشان در این باره چنین است، می فرماید: شمردیم هر چیز از حوادث را در کتاب ظاهر و آن لوح محفوظ است و...

خب، پس ایشان این را که امام مبین، همان نامه اعمال است رد می کند و می فرماید که منظور از امام مبین لوح محفوظ است.

 احادیث حاکی از این است که مولا امیرالمؤمنین می فرمایند: امام مبین من هستم. و یا هنگامی که در محضر حضرت رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) صحبت از امام مبین می شود، ابوبکر به مجلس وارد می شود و مردم می پرسند آیا ایشان امام مبین است؟ می فرمایند که نه ایشان نیست. عمر می آید داخل مجلس، می پرسند ایشان است، مولا می فرمایند که نه ایشان نیست. هر کسی چیزی می گوید. تا اینکه مولا امیرالمؤمنین(ع) وارد مجلس می شوند، آقا می فرمایند که امام مبین ایشان است، که خداوند همه چیز را در ایشان جمع کرده است.

در حدیثی داریم که خداوند همة علوم را در ایشان جمع کرده است. در اینجا مفسرین می گویند که درست است که در حدیث ایشان فرموده من امام مبین هستم، ولی باید آن را به عنوان یکی از تأویلات این آیه و یکی از مصادیق در نظر گرفت و البته این آیه مصادیق دیگری نیز دارد و از جمله مصداق ها یکی هم این است که امام مبین را امیرالمؤمنین بدانیم.

ولی آنچیز که احادیث هم مؤید این موضوع هست اینکه نه؛ ماجرا برعکس هست. امام مبین در اصل خود اهل بیت(ع) هستند وبلکه برخی از جلوه ها و جنبه های پایین تر اهل بیت(ع). کما اینکه مولا امیرالمؤمنین می فرمایند که صراط منم. وقتی می فرمایند صراط منم، وقتی می فرمایند که مشیت خدا منم، یعنی چه؟ آیا یعنی یک صراطی در قیامت است و یکی از مصادیق صراط، امیرالمؤمنین(ع) است؟ یک مشیتی هست در عالم، یکی از مصادیق مشیت، امیرالمؤمنین(ع) است.خیر، اینگونه نیست، بلکه عملا این ماجرا برعکس است. به چه صورت؟

یعنی امیرالمؤمنین(ع) در آن بالاتر وجود دارند، ایشان به سوی عمق عوالم که می آیند، در عوالم جلوه های مختلفی می کنند. یکی از جلوه های ایشان به صورت مشیت است. یکی از جلوه های ایشان به صورت اسماء است، یعنی اسماء مظهر امام هستند نه اینکه امام مظهر اسماء باشد. امام تشریف می آورند پایین تر، غیب خدا مظهر امام است، عرش خدا مظهر امام است، ملکوت، مظهر امام است، صراط در قیامت، مظهرامام است، یکی از جلوه های امام است. بهشت یکی از جلوه های امام است. قیامت یکی از جلوه های امام است و بسیاری از مقوله هایی که در نظام عالم وجود دارد که ما می بینیم یا می خوانیم، ارتباطش به این صورت است. این یک فرمول کلی است.

این آیه حاکی از بزرگترین محدوده برای امامت است که در قرآن معرفی شده است. امامت یعنی همان کلمةالله که علیا است، محدوده آن هم باید علیا باشد. لوح محفوظ، محدوده اش بزرگ نیست، خیلی چیزهای دیگر در عالم است که بزرگتر از لوح محفوظ است. امامت معنایش علیا است. محدوده اش علیا است. شأنش هم علیا است.

در ادامه مطرح میکنیم معنای درست و جامع امامت را و هم دلیلی بر اینکه سوره یس قلب قرآن نام گرفته است. انشاء الله .

با ذکر صلواتی قشنگ بر محمد و آل محمد

 

نویسنده : رزمنده خاکستری - حامد باقری

/ 0 نظر / 15 بازدید